ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
(Δημοσίευση στην ημερήσια εφημερίδα ΣΗΜΑΙΑ, της Καλαμάτας)

Στο σπήλαιο Χώνος του χωριού Σάρχος, 20 χιλ. από το Ηράκλειο Κρήτης, εγκλωβίστηκαν τρεις σπηλαιολόγοι κατά την διάρκεια αποστολής για την χαρτογράφηση του. Το σπήλαιο θα εντασσόταν σε πρόγραμμα μελέτης του Πανεπιστημίου για τους ενδιαφερόμενους Γεωλόγους, Υδρο-γεωλόγους. Δεν έχουμε άλλωστε πολλούς επιστήμονες να εισέρχονται στα σπήλαια, οπότε ο ΣΠ.Ο. Κρήτης ανέλαβε την χαρτογραφία του Χώνου με την πάμπλουτη τριετή δράση και διοργανωτής της 5^ης Πανελλήνιας Σπηλαιολογικής Συνάντησης στα Ανώγεια τον Αύγουστο. Ο 35/άχρονος Μεθόδιος Ψωμάς, η 30/άχρονη Χρύσα Μαυρόκωστα, και η 25/άχρονη Ρωσίδα Βικτορία Κουτνάκοβα ανέλαβαν το χρέος για τον Όμιλό τους και το Σάββατο 9/11/02 εισήλθαν στο σπήλαιο μέχρι το τέλος του στα 1700 μέτρα. Επέστρεφαν κρατώντας τις απαραίτητες μετρήσεις χαρτογραφίας μήκος, πλάτος, ύψος, κλίση, κατεύθυνση κ.λ.π. Η βροχή των ημερών έφερε απρόσμενα μεγάλες ποσότητες ύδατος ( γύρω στα 500κ.μ. αντλήθηκαν), αλλά ταυτόχρονα και μεγάλες ποσότητες άμμου έφραξαν πέρασμα 12 μ. με πλάτος 50χ150εκατοστά.

Την Κυριακή η άμεση κινητοποίηση του ΣΠ.Ο.Κ έφερε την ΕΜΑΚ, αλλά και τους Σπηλαιολόγους από ολόκληρη την Χώρα για απεγκλωβισμό των συναδέλφων μας. Σε διαφορετικά επίπεδα με λεκάνες τοποθετήθηκαν πλαστικά νάιλον και τρεις αντλίες μετέφεραν διαδοχικά τα νερά στην έξοδο. Την Τρίτη άρχισε η τοποθέτηση της άμμου σε σακούλες και ο καθαρισμός του περάσματος. Πριν το ξημέρωμα της Τετάρτης ο Γιάννης Σπίνος παλαιό μέλος του ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο και έμπειρος σπηλαιοδύτης (είχε ανασύρει τον σκελετό και την φιάλη από την εξερεύνηση του Πηγαδιού στα Λιμανάκια της Βουλιαγμένης) πέρασε το σιφόνι και βρέθηκε στην αγκαλιά του Μεθόδιου, της Χρύσας και της Βικτορίας. Τον κέρασαν καρύδια και οι δύτες πρόσφεραν ζεστή σούπα και θερμά συναισθήματα αγάπης, από τον κοινό έρωτα που ζουν εξερευνώντας τα σπήλαια. Ήταν 90 ώρες σε κατάσταση επιβίωσης, χρησιμοποιώντας οικονομικά τον φωτισμό τους αλλά κυρίως την τροφή ,όπως μπουγάτσα στα τρία ημερήσιο γεύμα. Πριν αδειάσουν όλα τα νερά στο σιφόνι, πήραν το δρόμο της επιστροφής από το απόλυτο σκοτάδι, στην ηλιόλουστη μέρα, ανάμεσα στους συγγενής και συναδέλφους.

Την Τρίτη Βράδυ, παρόλο που ο νεοσύστατος Όμιλός μας (ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ-ΠΑΡΝΩΝΑ «Ο ΠΟΣΕΙΔΩΝ»),βρισκόταν σε κατάσταση αναμονής για προσφορά βοήθειας, ταξίδεψα και στις 5,15 ξημερώματα βρισκόμουν στην Κρήτη. Συντροφιά με πέντε άνδρες της ΕΜΑΚ και τον αχώριστο φίλο γιατρό σπηλαιολόγο κ. Κώστα Μερδενισιάνο, ιδρυτή από το 1963 της Ε.Π.Ε.ΑΝ. Αυτοκίνητο της 3^ης ΕΜΑΚ της Πυροσβεστικής μας μετέφερε στο Σάρχο. Στην θέση του σπηλαίου κατασκήνωση, αυτοκίνητα, γεννήτριες, υλικά και πολύ κόσμος , με πρωταγωνιστές τους Έλληνες σπηλαιολόγους στη μάχη της σπηλαιοδιάσωσης.

Με τον κ. Μερδενισιάνο αρχίζουμε την διείσδυση, για συμπαράσταση και προσφορά πρώτων βοηθειών στους συναδέλφους. Φτάνοντας στον 3^ο σταθμό με τηλεφωνική γραμμή, οι τρεις σπηλαιολόγοι περνούν από μπροστά μας ακμαίοι και ορμητικοί, θέλοντας να βοηθήσουν και στην μεταφορά των σακιδίων, ενώ τους ακολουθούμε στην έξοδο. Στις 11 π. μ. μεγάλη ομάδα εισήλθαμε πάλι αφού είχε ξεπεραστεί το πρόβλημα και η αγωνία, για να ανασύρουμε τον μεγάλο όγκο υλικών και μάλιστα βαρύ, όπως φιάλες οξυγόνου, αντλίες κ. λ .π. Το βράδυ το C-130 μας μετέφερε από το Ηράκλειο ,Θεσσαλονίκη, Ελευσίνα.

Στην αποστολή αυτή έτυχαν και συγκινητικές συναντήσεις ,αφού ο κόσμος είναι πολύ μικρός. Στο πλοίο συνταξίδεψα με τον γείτονα Μολαϊτη Δημήτρη Θεοδώρου Πανουτσόπουλο που εργάζεται στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Στο σπήλαιο συνεργάστηκα και γνωρίστηκα με τον Μολαϊτη, Στέφανο Δημητρίου Κολοκούρη άνδρα της ΕΜΑΚ, που είχα να τον συναντήσω από μικρό στο κουρείο του πατέρα μου. Ανεβαίνοντας στο πιλοτήριο να θαυμάσω το φωταγωγημένο λεκανοπέδιο της Αθήνας και τον χειρισμό, γνώρισα τον Ζαρακίτη από Λαμπόκαμπο κ. Γιώργο Δούκα.

Παρατηρήσεις

Αρχικά οι σπηλαιολόγοι, έδειξαν τον ζήλο τους σαν εξερευνητές και την αγάπη τους για την σπηλαιολογία, δηλαδή τον λόγο για αυτά και όχι σπηλαιοβασία δηλαδή προβαίνοντας σε αυτά. Χαρτογράφησαν το σπήλαιο για να το παρουσιάσουν στην κοινωνία.

Η επιλογή της εποχής δεν πρέπει να καταλογισθεί σαν λάθος, αφού γνωρίζουμε ότι η σταγονοροή αρχίζει την άνοιξη, ενώ το φθινόπωρο είναι ελάχιστη. Την άνοιξη και το καλοκαίρι σχηματίζονται σε λεκάνες λίμνες, στην εποχή του θερμοκηπίου που ζούμε. Σε παλαιότερες εποχές, όπως οι τροπικές (με δεινοσαύρους και ελέφαντες στην Κρήτη, όπως αποδείχτηκε στην αποστολή στις

1/4/2000 στην οποία συμμετείχα με σπηλαιοκατάδυση στο σπήλαιο Ελεφάντων του ακρωτηρίου Δρέπανου της Σούδας) πολλά σπήλαια όπως ο Χώνος ήταν αγωγοί νερού δηλαδή πηγές αφού σχηματίζονταν σε κατώτερα σκληρά ή αδιαπέραστα στρώματα (φλίστες, μεταμορφωσιγενείς σχιστόλιθους)του υπεδάφους όπως σε αυτό. Ο σχηματισμός των Ελληνικών σπηλαίων υπολογίζεται σε 1.000.000 χρόνια. Μετά από τροπικές και παγετώδης εποχές οι τεράστιες ποσότητες υδάτων δεν έφεραν άμμο στο σπήλαιο. Τη στιγμή της χαρτογράφησής του με μερικές αστραπές στον Ψηλορείτη ,λες και δεν είχε αστράψει άλλη φορά σε αυτόν, εγκλώβισε τους εξερευνητές του. Στην περίπτωση συγκέντρωσης νερού με σχηματισμό σιφονιού ένας δύτης με φιάλες θα έλυνε το πρόβλημα. Γνωρίζουμε άλλωστε ότι οι πρόγονοί μας πέρασαν χιλιετίες δύσκολων καιρών και επιβίωσαν χάρη των σπηλαίων αφού απέφυγαν πλημμύρες, σεισμούς, φωτιές, άγρια ζώα, παγετώνες κ.λ.π.

Η ευαισθησία των κρατικών φορέων και η σημαντική πρόοδος της ΕΜΑΚ με την εμπειρία των σεισμών στις πλημμύρες και αλλού έδειξαν καθοριστική παρουσία .

Η πανστρατιά κάθοδος των Σπηλαιολόγων στην Κρήτη, ακόμη και φίλων από την Γαλλία αφήνοντας πίσω τα καθημερινά προβλήματα, έδωσαν το καθοριστικό παρόν στην υπόθεση αυτή. Άλλοι άφησαν ιατρεία κλειστά ή επιχειρήσεις . Άλλοι έχασαν την δουλειά τους. Ήταν όμως παρόντες μπροστά στον κίνδυνο που διέτρεχαν οι σύντροφοι στα σπήλαια. Έδειξαν την μεγαλύτερη άνεση και κυκλοφορία στο σπήλαιο , σαν να βρίσκονταν στο σπίτι τους. Η αείμνηστος Άννα Πετροχείλου έλεγε <ότι τα σπήλαια είναι το σπίτι μου , γιατί τον περισσότερο καιρό έζησα σε αυτά>.

Το σημαντικότερο όλων ήταν ότι η Ελληνική σπηλαιολογική Οικογένεια με τις πέντε Πανελλήνιες Σπηλαιολογικές Συναντήσεις και την πρόσφατη ίδρυση της Σ.Ε.Ο. (Σπηλαιολογικής Ελληνικής Ομοσπονδίας) στην εμπειρία αυτή έδειξε Δυνατή αλλά και από τις πιο ζεστές της κοινωνίας μας.

Οι απρόσμενες επικίνδυνες συνθήκες μας έδειξαν, πόσο μετράνε κάποια πράγματα μπαίνοντας στα σπήλαια. Άριστη εκπαίδευση, καλή φυσική κατάσταση, φαρμακείο, αρκετά τρόφιμα, φωτισμό, πρόβλεψη και πρόγνωση για την αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Γιάννης Κοφινάς

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ	ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ		ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κατά 80% από το Ε.Κ.Τ.